Pazaryeri karlılık hesaplama, Trendyol, Hepsiburada, Amazon veya N11 gibi pazaryerlerinde yapılan bir satıştan elde edilen gerçek net karın bulunmasıdır. KDV hariç satış tutarından ürün maliyeti, pazaryeri komisyonu, kargo, hizmet bedeli, iade ve reklam giderleri düşülür; kalan tutar net kar, net karın satışa oranı ise kar marjıdır.
Pazaryerinde satış yapan pek çok işletme, ciro büyürken karın neden aynı hızda artmadığını ancak ay sonunda fark eder. Bunun temel nedeni, satış fiyatı ile hesaba yatan tutar arasındaki farkın ve bu farkı oluşturan kesintilerin düzenli takip edilmemesidir. Bu rehberde karlılık hesaplama formüllerini, komisyon ve ödeme takibini, örnek bir sipariş hesabını ve entegrasyon yazılımıyla bu sürecin nasıl otomatikleştirileceğini adım adım ele alıyoruz.
Karlılık Hesaplama Nedir ve Neden Önemlidir?
Karlılık hesaplama, bir ürünün ya da siparişin işletmeye gerçekte ne kadar kazandırdığını ölçmektir. Ciro yalnızca satış hacmini gösterir; karlılık ise o satışın sürdürülebilir olup olmadığını söyler. Özellikle pazaryerlerinde komisyon oranları kategoriye göre değiştiği, kargo ve hizmet bedelleri sipariş bazında farklılaştığı için aynı fiyattan satılan iki ürünün karı birbirinden çok farklı olabilir.
Düzenli karlılık hesabı yapan bir satıcı:
- Zarar ettiren ürünleri ve kategorileri erken fark eder,
- Kampanya ve indirimlere katılmadan önce gerçek etkisini hesaplar,
- Reklam bütçesini kar marjına göre belirler,
- Pazaryeri ödemelerindeki hatalı kesintileri yakalar.
Karlılık Hesaplama Formülleri
Pazaryeri karlılık hesaplamada kullanılan temel formüller şunlardır. Tüm kalemlerin KDV hariç tutarlarla yazılması gerekir; aksi halde kar olduğundan yüksek görünür.
| Gösterge | Formül | Ne İşe Yarar? |
|---|---|---|
| Net kar | KDV hariç satış − (maliyet + komisyon + kargo + hizmet bedeli + iade + reklam) | Siparişten kalan gerçek kazancı gösterir |
| Kar marjı | Net kar ÷ KDV hariç satış × 100 | Satışın yüzde kaçının kar olduğunu gösterir |
| Markup (maliyet üzerine kar) | Net kar ÷ ürün maliyeti × 100 | Fiyatlandırmada maliyete eklenen payı gösterir |
| Başabaş ROAS | KDV hariç satış ÷ reklam öncesi net kar | Reklamın zarar ettirmeden ulaşması gereken getiriyi gösterir |
Kar marjı ile markup sık karıştırılır. Maliyeti 80 TL olan bir ürünü KDV hariç 100 TL’ye satıp 20 TL kar ediyorsanız markup %25, kar marjı ise %20’dir. Fiyat belirlerken markup, karlılığı raporlarken kar marjı kullanmak daha doğru sonuç verir.
Pazaryerinde Kardan Düşülen Kalemler
Kendi e-ticaret sitenizle karşılaştırıldığında pazaryeri satışlarında karı etkileyen kalem sayısı daha fazladır:
- Ürün maliyeti: Alış fiyatı veya üretim maliyeti, ambalaj dahil.
- Pazaryeri komisyonu: Kategoriye ve kampanya dönemine göre değişen oran.
- Kargo: Desi ve anlaşmalı kargo tarifesine göre değişen gönderi bedeli.
- Hizmet bedeli: Pazaryerinin sipariş başına uygulayabildiği ek bedel.
- İade payı: İade edilen ürünlerin kargo, ambalaj ve satılamaz hale gelme maliyeti.
- Reklam: Pazaryeri içi reklam ve dış reklam harcamalarının siparişe düşen payı.
E-ticaret stopajı bu listede yer almaz. 1 Ocak 2025’ten itibaren pazaryerleri, satıcıya yaptıkları ödemelerden KDV hariç satış tutarının %1’i oranında stopaj keser. Stopaj peşin ödenmiş vergidir ve gelir ya da kurumlar vergisinden mahsup edilir; bu nedenle karı değiştirmez, yalnızca hesaba yatan tutarı azaltır.
Pazaryeri Komisyon Hesaplama ve Komisyon Takibi
Trendyol ve Hepsiburada’da Komisyon Nasıl Hesaplanır?
Trendyol ve Hepsiburada, ürünün kategorisine göre belirlenen oranda satış tutarı üzerinden komisyon alır. Komisyon genellikle KDV dahil satış fiyatına uygulanır ve pazaryeri komisyon tutarına ayrıca KDV ekleyerek fatura keser. Bu KDV indirim konusu yapılabildiği için kar hesabında KDV hariç komisyon, nakit akışı hesabında ise KDV dahil komisyon kullanılır.
Ürün bazında komisyonu hızlıca görmek için Dopigo’nun pazaryeri komisyon hesaplama aracını, Trendyol’daki güncel oranlar için Trendyol komisyon oranları rehberini kullanabilirsiniz.
Komisyon Takibi Neden Gereklidir?
Komisyon oranını bir kez öğrenmek yeterli değildir. Ürünün yanlış kategoride listelenmesi, kampanya dönemlerinde oranın değişmesi veya iade edilen siparişlerde komisyon iadesinin hakedişe yansımaması gibi durumlar ancak düzenli komisyon takibiyle fark edilir. Her dönem kesilen komisyon faturalarını sipariş bazında kendi kayıtlarınızla karşılaştırmak, gözden kaçan kayıpları önler.
Pazaryeri Ödeme Takibi
Pazaryerleri satış tutarını kesintileri düştükten sonra belirli bir takvimle öder. Ödeme takibi hem nakit akışını planlamak hem de hatalı kesintileri yakalamak için gereklidir. Her ödeme döneminde şu adımları uygulayın:
- Hakediş raporunu satıcı panelinden indirin.
- Rapordaki siparişleri kendi satış kayıtlarınızla eşleştirin.
- Komisyon, kargo ve hizmet bedeli kesintilerini sipariş bazında kontrol edin.
- İade ve iptallerin doğru düşüldüğünü doğrulayın.
- Banka hesabınıza yatan tutarı rapordaki net tutarla karşılaştırın.
Pazaryerlerinin ödeme takvimlerine genel bir bakış için pazaryeri ödeme vadeleri yazımıza göz atabilirsiniz.
Trendyol Ödeme Vadesi: Trendyol Ödemeleri Kaç Günde Yapılıyor?
Trendyol’da ödeme vadesi, siparişin müşteriye teslim edilip onaylanmasıyla başlar. Tutar, satıcının ödeme periyoduna göre (haftalık, 15 günlük ya da aylık) iade ve iptaller düşüldükten sonra banka hesabına aktarılır. Ödeme periyodu satıcıya göre değişebildiği için kendi takviminizi satıcı panelinden kontrol etmeniz gerekir; nakit akışını hızlandırmak isteyenler için ücretli erken ödeme seçeneği de bulunur. Ayrıntılar için Trendyol ödeme vadeleri rehberini inceleyebilirsiniz.
Trendyol Ödemelerinden Yapılan Kesintiler
Hesabınıza yatan tutar; satış komisyonu ve KDV’si, kargo ücreti, hizmet bedeli, iade tutarları, pazaryeri içi reklam harcamaları ve %1 e-ticaret stopajı düşüldükten sonra oluşur. “Trendyol ödeme komisyonları” denildiğinde genellikle bu kalemlerin toplamı kastedilir.
Örnek: Bir Pazaryeri Siparişinin Karlılık Hesabı
Aşağıdaki örnek varsayımsal oranlarla hazırlanmıştır; kendi hesabınızda ürününüzün güncel komisyon oranını ve gerçek kargo ücretinizi kullanın.
| Kalem | Net kar hesabı (KDV hariç) | Hesaba yatan tutar (nakit) |
|---|---|---|
| Satış fiyatı (KDV dahil 600 TL, %20 KDV) | 500,00 TL | 600,00 TL |
| Ürün maliyeti | −260,00 TL | (hakedişten düşülmez) |
| Komisyon (örnek %15) | −90,00 TL | −108,00 TL |
| Kargo | −55,00 TL | −66,00 TL |
| Hizmet bedeli (örnek) | −8,00 TL | −9,60 TL |
| Stopaj (%1) | (gider değil) | −5,00 TL |
| Sonuç | 87,00 TL net kar (%17,4 marj) | 411,40 TL hakediş |
Bu siparişte hesabınıza 411,40 TL yatar; ancak bu tutarın içinde ödemeniz gereken KDV ve ürün maliyetiniz de vardır. Gerçek net kar 87 TL’dir. Hakediş tutarını kar sanmak, pazaryeri satıcılarının en sık yaptığı hatalardan biridir.
İndirim ve Reklamın Karlılığa Etkisi
Yukarıdaki örnekte reklam öncesi kar marjı %17,4’tür. Bu durumda başabaş ROAS yaklaşık 5,7’dir (500 ÷ 87); yani reklama harcanan her 1 TL’nin en az 5,7 TL KDV hariç satış getirmesi gerekir, aksi halde reklam karı tamamen eritir.
İndirimin etkisi de sanıldığından büyüktür. Aynı ürünü %10 indirimle KDV dahil 540 TL’ye satarsanız KDV hariç satış 450 TL’ye, komisyon 81 TL’ye düşer ve sipariş başına kar 87 TL’den 46 TL’ye iner. Fiyattaki %10’luk indirim karı yaklaşık %47 azaltır; aynı toplam karı korumak için satış adedini yaklaşık %89 artırmanız gerekir.
Entegrasyon Yazılımıyla Otomatik Karlılık Takibi
Birkaç pazaryerinde yüzlerce sipariş yöneten bir işletme için karlılığı Excel’de elle hesaplamak hem zaman alır hem de hataya açıktır. Bir entegrasyon yazılımı siparişleri, komisyon faturalarını ve ürün maliyetlerini tek panelde topladığında karlılık hesabı büyük ölçüde otomatikleşir.
Karlılık takibi için entegrasyon yazılımında şu özelliklere dikkat edin:
- Otomatik komisyon verisi: Pazaryerinin kestiği komisyon faturalarının panele otomatik gelmesi.
- Ürün maliyeti tanımlama: Alış fiyatının bir kez girilip her siparişte otomatik gider kaydı oluşturulması.
- Kargo gideri takibi: Kargo maliyetlerinin toplu olarak gider kaydına eklenebilmesi.
- Otomatik e-fatura: Siparişlerin faturasının manuel işlem olmadan kesilmesi.
- Raporlama: Gelir-gider ve KDV detaylı raporların dışa aktarılabilmesi.
Örneğin Dopigo Muhasebe Yönetimi, Trendyol ve Hepsiburada’nın kestiği komisyon faturalarını panele otomatik getirir, ürünün alış fiyatı üzerinden her sipariş sonrası otomatik gider kaydı oluşturur ve KDV detaylı fatura raporlarını Excel olarak dışa aktarmanıza imkan tanır. Pazaryeri entegrasyonu ile siparişler tek panelde toplanır, otomatik fatura oluşturma ile faturalar kendiliğinden kesilir.
Farklı firmaların sunduğu özellikleri ve paketleri karşılaştırmak için entegrasyon firmaları listesi ve entegrasyon fiyatları sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Pazaryerinde Karlılığı Artırmanın Yolları
- Kategori kontrolü yapın: Ürünlerin doğru kategoride listelendiğinden emin olun; yanlış kategori daha yüksek komisyon anlamına gelebilir.
- Kargo maliyetini düşürün: Desiyi küçülten ambalajlar ve avantajlı kargo anlaşmaları sipariş başına karı doğrudan artırır.
- Fiyatı rekabete göre yönetin: Buybox analizi ile rakip fiyatları izleyerek gereksiz fiyat kırmaktan kaçının.
- İade oranını izleyin: Ürün görseli ve açıklamalarını iyileştirmek beklenti farkından doğan iadeleri azaltır.
- Kampanyaya katılmadan önce hesaplayın: İndirimli fiyatta başabaş noktasını kontrol etmeden kampanyaya girmeyin.
Karlılık formüllerinin e-ticaret sitesi ve pazaryeri satışları için daha ayrıntılı anlatımına Commertouch’ın karlılık hesaplama rehberinden ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Pazaryeri karlılık hesaplama nasıl yapılır?
KDV hariç satış tutarından ürün maliyeti, KDV hariç komisyon, kargo, hizmet bedeli, iade ve reklam giderleri düşülür. Kalan tutar net kar, net karın KDV hariç satışa oranı ise kar marjıdır.
Kar marjı ile markup arasındaki fark nedir?
Kar marjı net karın satış fiyatına, markup ise net karın ürün maliyetine oranıdır. Maliyeti 80 TL olan ürünü KDV hariç 100 TL’ye satmak %25 markup, %20 kar marjı anlamına gelir.
Pazaryeri komisyonu KDV dahil mi hesaplanır?
Komisyon genellikle KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplanır ve komisyon tutarına ayrıca KDV eklenerek fatura kesilir. Kar hesabında KDV hariç komisyon kullanılmalıdır.
Trendyol ödemeleri kaç günde yapılıyor?
Ödeme vadesi siparişin teslim edilip onaylanmasıyla başlar; tutar, satıcının ödeme periyoduna göre (haftalık, 15 günlük ya da aylık) iade ve iptaller düşüldükten sonra hesaba aktarılır.
E-ticaret stopajı kardan düşülür mü?
Hayır. %1 e-ticaret stopajı gider değil, peşin ödenmiş vergidir ve gelir ya da kurumlar vergisinden mahsup edilir. Karı değiştirmez, yalnızca hesaba yatan tutarı azaltır.
Karlılık hesaplamayı otomatik yapmak mümkün mü?
Evet. Pazaryeri siparişlerini, komisyon faturalarını ve ürün maliyetlerini tek panelde toplayan bir entegrasyon yazılımı, sipariş bazında gelir-gider kaydını otomatik oluşturarak karlılık takibini kolaylaştırır.
